IJsland: vier miljoen euro 'schulden' per persoon

In VPRO's Tegenlicht
Het geiserparadijs IJsland in het hoge Noorden is failliet gegaan als gevolg van de wereldwijde, financiële crisis. Dat heeft ertoe geleid dat omgerekend iedere IJslander [1] nu een 'schuldenlast' torst van vier miljoen euro. De vraag die zich daarmee aan zo menigeen opdringt, is: Hoe overleeft ieder individu — en in dit geval van lieverlee die complete staat — zoiets? [2]
Mogelijkerwijs komt er een antwoord op die vraag in de aflevering De IJsland-ervaring — van de regisseurs Olaf Oudheusden en Jos de Putter, in het VPRO-programma Tegenlicht — die op maandag 19 oktober wordt uitgezonden via Nederland 2, tussen 20:55 uur en 22:00 uur.

Thema-avond op Arte-televisie
Dinsdag 20 oktober zal de Frans-Duitse cultuurzender Arte-televisie, vanaf 22:00 uur, in haar programma een thema-avond aan IJsland en de aldaar bestaande toestanden en gebeurtenissen wijden. Die thema-avond welke in principe tot 00:20 uur in de nacht op dinsdag 21 oktber zal duren, is opgesplitst in drie onderdelen: als eerste een zeventig minuten durende documentaire Aufstand in Island. Daarin volgt Helgi Felixson diverse bewoners van IJsland vanaf het moment dat de financiële crisis onomstotelijk bleek. Het gaat daarbij om een econoom en een filosoof, een satiricus en een jeugdige activist, een visser en een koffiebar-houder. Zij allen reageren op de vraag hoe het allemaal zo ver heeft kunnen komen.
Om 23:10 uur volgt de reportage Insel der grünen Träume, over de toekomst van IJsland: aan de ene kant ziet men aldaar een paradijs voor ecologisch toerisme, doch daar staat tegenover dat de metaalindustrie in een enorm tempo uitbreidt.
Tot slot volgt er, vanaf 23:40 uur, een veertig minuten durende Gesprächsrunde.
_________
[1] Het aantal inwoners van IJsland bedraagt per 1 juli 2009, volgens een niet-officiële schatting van het VS-Bureau of the Census, 306.694, hetgeen neerkomt op drie mensen per vierkante kilometer.

[2] Op de Economie-pagina van het6 dagblad Trouw van heden wordt gemeld dat het land van premier Jóhanna Sigurdardóttir met Groot-Brittannië en Nederland een akkoord heeft bereikt over een afbetalingsregeling van vier miljard euro. Die regeling — in de vorm van een voorschot — is gerealiseerd opdat die spaarders schadeloos kunnen worden gesteld welke geld bij de ineengestorte Icesave-bank hadden uitstaan.

Afbeeldingen
1. Geiser in het IJslandse landschap.
2. IJsland, gezien vanuit een satelliet.
3. IJslands minister-president Jóhanna Sigurdardóttir.

Extra miljarden tegen recessie

Werkzame ingreep of lapmiddel
Diverse regeringsleiders hebben thans het besluit genomen om extra miljarden in te zetten, in de hoop op die manier de recessie enigszins het hoofd te bieden. Tegengaan zal wel niet meer lukken, daarvoor is een en ander al te veel voortgeschreden. Op basis van de ervaringen die de Amerikaanse president Roosevelt heeft genomen toen het er evenmin al te best uitzag, en hij besloot The New Deal op zijn volk los te laten, heeft dat uitstekend gewerkt, en het ziet ernaar uit dat de nieuwe president van de VS hetzelfde zal doen. Inmiddels heeft de Britse premier Gordon Brown de meest ingrijpende maatregelen aangekondigd: verlaging van de BTW en hogere belastingen voor de best verdienenden. Die BTW-verlaging zal niet veel invloed hebben op het koopgedrag van de mensen: voor de kilo rijst die nu 1,99 kost, zal dan 1,95 neergeteld moeten worden. Zoiets is niet echt merkbaar, behalve als het om duurzame goederen van enige omvang gaat: koelasten, wasmachines etc., maar ook dan blijft het tot hooguit beperkt een paar tientjes, en dat niet per maand maar om de zoveel jaar.
En dat die hoogste inkomens nu eindelijk meer belasting moeten betalen, is iets dat onder normale omstandigheden ook al had moeten gebeuren om de sociale tegenstellingen tussen rijk en arm iets meer te nivelleren. Want ook nu zullen de armsten onder de armen, zoals altijd, het procentueel hoogste gelag moeten betalen, en ingrepen die werkelijk tot iets merkbaars ten faveure van de groepen zal leiden, hoeft niemand te verwachten. Helaas ook niet van diegenen die menen dat ze sociaaldemocraat zijn.